H. 1243-1331/51-3 Nolu İsveç Ahkam Defterine Göre Osmanlı-İsveç Münasebetlerine Dair Bir Değerlendirme (1827-1912)
Author :
Abstract
Geçmişe ait birtakım olayların ve olguların kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Bu sebeple İsveç Ahkâm kayıtlarını içeren defterler, Türk toplumun sadece sosyal, kültürel ve iktisadi geçmişine dair değil aynı zamanda global yaşam şartlarına yönelik bilgi sunmasıyla da incelenmesi gereken kayıtlardır. Osmanlı Devleti, tarih boyunca hüküm sürmüş devletler arasında adaleti sağlama konusunda örnek devletlerden biridir. Kurmuş olduğu sistem ile halka şikâyet hakkı vermiş, halk da tebaası olduğu devlete karşı her ortamda ve her durumda hakkını aramada serbestçe hareket edebilmiştir. Bu sistem dahilinde herkes en alt kademede yer alan kadı mahkemesinden en yukarıda yer alan meclise veya onun da üstü olan Padişah’a başvurarak hakkını arayabilmiştir. Bu şekilde Divân-ı Hümâyûn’a intikal eden şikâyetler ve bu şikâyetler ile ilgili çözüm minvalindeki hükümler için özel defterler oluşturulmuştur. Divân-ı Hümâyûn’a iletilen şikâyetlerin görüşülmesinden ve karara varılmasından sonra verilen hükümlerin birer suret halinde ilgili defterlere kaydedilmesiyle Ahkâm Defterleri vücuda getirilmiştir. İşte bunlardan biri olan İsveç Ahkâm Defterlerindeki kayıtlar üzerinden Osmanlı’da yabancının devlete ve devletin de yabancıya karşı tutumunu hukuksal boyut önceliğinde ortaya koyabilmekte, zamanla devlet sisteminde ortaya çıkan bazı bozuklukların da izini sürebilmekteyiz.
Keywords
Abstract
A comprehensive evaluation of some past events and facts are important. For this reason, the
Ahkâm Registers of Sweden are not only related to the social, culturel and economic past of Turkish
society but also shedding light on the characteristics of global living conditions and that’s
why they should be examined. The Ottoman Empire is one of the pioneer states throughout history
that prominent for establishing justice. With the system it established, the empire granted the
people the right to complaints and the people acted freely in every environment and in any situation
against the state to which it is a subject. Everyone within this system were able to demand
justice by applying to the Supreme Court, which was the peak institution, or to the Sultan, who
was even more superior. In this way, special register books were created for the complaints and
solutions in Supreme Court. After consulting the complaints in the Supreme Court, a copy of the
final decisions were recorded in the register books and thus the register books emerged. We are
able to determine the approach of the alien in the Ottoman Empire to the state and the state to
the alien through the records of Swedish judgment book number 1243-1331/51-3 Ahkâm Registers,
which is the topic of our thesis, with the prio-rity of legal ground, and we can trace the disturbances
in the state system over time.
