Author :
Abstract
Çalışma, Mısır’da Osmanlı padişahı imtiyazıyla kurulan vapur kumpanyasının 19. yüzyılda Akdeniz’deki nüfuz mücadeleleri çerçevesinde yaşadığı dönüşümü ve Britanya bandırasına geçişini ele almaktadır. Mısır’ın 19. yüzyılda modernleşme çabaları, Akdeniz’de egemenlik mücadelesi yürüten Avrupa devletlerinin bölgedeki nüfuzlarını kurumsallaştırmalarına imkân sağlamıştır. Mısır, kurumlarını modernleştirirken Osmanlı padişahlarından elde ettiği hak ve imtiyazları özerkleşme amacıyla kullanmış; ancak bu yönde attığı adımların çoğu Mısır’ı tedrici olarak Avrupalı güçlere bağımlı hale getirmiştir. Mısır’da Avrupalı egemen güçlerin yarışında galip devlet Britanya olurken Mısır’ın özerk kurumlarının içi boşaltılmış ve bu kurumlar Britanya müdahalesiyle tekrar şekillendirilmiştir. Çalışmada, söz konusu süreç Osmanlı ve İngiliz arşiv kaynakları, dönemin gazeteleri ve literatür çalışmaları temelinde incelenmiştir.
Keywords
Abstract
This study examines the transformation of the steamship company established in Egypt under a concession granted by the Ottoman sultan, and its subsequent switch to the British flag, within the context of the struggles for influence in the Mediterranean during the 19th century. Egypt’s modernisation efforts in the 19th century enabled European states engaged in the struggle for hegemony in the Mediterranean to institutionalise their influence in the region. Whilst modernising its institutions, Egypt utilised the rights and privileges it had obtained from the Ottoman sultans to pursue autonomy; however, most of the steps it took in this direction gradually rendered Egypt dependent on European powers. Whilst Britain emerged victorious in the competition among European hegemonic powers in Egypt, the substance of Egypt’s autonomous institutions was hollowed out and these institutions were reshaped through British intervention. In this study, the aforementioned process has been examined on the basis of Ottoman and British archival sources, period newspapers and scholarly literature.
